Bạn có biết nguồn gốc bánh tét bắt đầu từ đâu không?

Bánh tét hay còn gọi là bánh đòn, là một loại bánh được chế biến và sử dụng rất nhiều trong Tết ở miền Trung và miền Nam. Tuy có rất nhiều nét tương đồng với bánh chưng về nguyên liệu, cách nấu nhưng bánh tét lại có những giai thoại, sự tích của riêng mình. Trong bài viết này, hãy cùng tìm hiểu nguồn gốc bánh tét thông qua một số nghiên cứu và câu chuyện nhé.

Bánh tét

Bánh tét là một trong những món ăn truyền thống dịp tết ở miền Trung và miền Nam

Giới thiệu về bánh tét

Như đã nhắc đến ở trên, bánh tét được sử dụng chủ yếu ở miền Trung và miền Nam nước ta. Kể cả người Kinh lẫn dân tộc thiểu số, món ăn này đều có trong mâm cơm những dịp Tết.

Bánh tét có vị trí đặc biệt quan trọng không thua kém gì bánh chưng trong ngày tết cổ truyền. Mỗi gia đình có thể tự gói và nấu cho mình những chiếc bánh đơn giản. Hoặc cũng có thể đặt mua tại những cơ sở sản xuất bánh tét với rất nhiều loại bánh khác nhau.

Người dân gói bánh tét

Người dân gói bánh tét

Nguyên liệu để làm bánh tét bao gồm gạo nếp, đậu xanh tách vỏ, thịt heo và một số loại gia vị khác. Ngoài ra, để bảo quản được lâu, người ta còn có thể sử dụng nhân chuối chín, đậu đen. Ở một số nơi, có cả bánh tét thập cẩm với nhân rất đa dạng như: trứng muối, tôm khô, lạp xưởng, thịt giò, nấm đông cô, đậu xanh,…

Bánh tét nhân chuối và bánh tét nhân đậu xanh

Bánh tét nhân chuối và bánh tét nhân đậu xanh

Điểm khác biệt giữa bánh chưng và bánh tét trước tiên có lẽ là hình dạng. Trong khi bánh chưng có hình vuông thì bánh tét có hình trụ thuôn dài. Đây cũng chính là đặc điểm khiến bánh còn được gọi là bánh đòn. Và thay vì dùng lá dong để gói, bánh tét sử dụng lá chuối.

Bánh tét có thể ăn với các loại gia vị khác nhau, tùy thuộc vào khẩu vị của mỗi người. Hoặc cũng có thể đem rán giòn, ăn rất ngon.

Nguồn gốc bánh tét

Hiện nay, mọi người đều tin rằng nguồn gốc bánh tét bắt đầu từ người Chăm Pa trong lịch sử (tiền thân là người Sa Huỳnh). Lúc đó, họ đã có một nền văn hóa phát triển rực rỡ. Ẩm thực cũng rất phong phú và đặc sắc.

Trải qua quá trình giao lưu, tiếp biến văn hóa, chiếc bánh tét ra đời từ sự hình tượng hóa Linga của thần Siva theo tín ngưỡng người Chăm.

Quan điểm này khá tương đồng với lý giả cố Giáo sư Trần Quốc Vượng. Theo ông, rất có thể, đòn bánh tét bây giờ là sản phẩm của quá trình kế thừa và cải biến. Khi người Việt vào khai khoang mở hóa vùng đất phương Nam, do sự tiếp thu yếu tố tín ngưỡng đa thần của nền văn hóa Chăm, trong đó có tín ngưỡng Phồn thực, thờ thần lúa.

Nguồn gốc bánh tét

Nguồn gốc của bánh tét được cho là bắt đầu từ người Chăm Pa

Một truyền thuyết khác được nhiều người đồn đại, liên quan đến chiến thắng mùa xuân năm 1789 của vua Quang Trung. Vị vua cùng đoàn quân tiến quân ra bắc đánh tan quân Thanh xâm lược. Sau đó, quân lính được nghỉ ngơi và ăn tết.

Trong số quân lính có một người lính được vợ gửi cho món bánh làm từ gạo nếp, nhân đậu xanh, hình dạng như bánh tét ngày nay. Anh lính mang bánh mời vua Quang Trung. Vua ăn thấy ngon bèn hỏi thăm về loại bánh này.

Anh lính kể, bánh do người vợ ở quê nhà làm gửi cho. Mỗi lần ăn bánh, anh càng thương, càng nhớ vợ nhiều hơn. Anh mắc chứng đau bụng nhưng khi ăn bánh này thì lại không thấy đau nữa.

Nghe câu chuyện cảm động của anh lính, vua bèn ra lệnh cho mọi người gói loại bánh này để ăn Tết và đặt tên là bánh Tết. Lâu ngày tên bánh bị lái đi thành bánh Tét.

Ngày nay, tên gọi bánh tét đã phổ biến hơn rất nhiều. Cứ nhắc đến Tết là người ta nghĩ đến bánh tét.

Nói về nguồn gốc bánh tét, có lẽ mỗi địa phương còn có những câu chuyện của riêng mình. Dù sao, đây cũng là một trong những loại bánh đặc biệt, góp phần làm đa dạng hơn nền văn hóa ẩm thực của nước ta.

Bình Luận