Nhà cổ Tấn Ký, vẻ đẹp của kiến trúc hơn 200 năm tuổi

Trải qua hơn 200 năm thăng trầm của lịch sử mà vẫn giữ được những nét độc đáo trong kiến trúc, nhà cổ Tấn Ký chắc chắn là địa điểm mà bạn khó có thể bỏ qua trong hành trình khám phá những nét xưa cũ còn đọng lại nơi phố cổ Hội An.

Nhà cổ Tấn Ký

Nhà cổ Tấn Ký có địa chỉ tại 101 đường Nguyễn Thái Học, thuộc khu phố cổ Hội An, Quảng Nam.

Đây là một ngôi nhà cổ đã được xây dựng cách đây hơn 200 năm và được xem là ngôi nhà cổ nhất, đẹp nhất tại Hội An. Tấn Ký cũng là ngôi nhà đầu tiên được công nhận là di tích cấp quốc gia và vinh dự được chọn là nơi đón tiếp của nhiều nguyên thủ quốc gia, chính khách quốc tế trong và ngoài nước.

Kiến trúc của nhà cổ Tấn Ký

Về kiến trúc, nhà cổ Tấn Ký được thiết kế theo kiểu nhà ống đặc trưng của đô thị cổ. Mặt trước của ngôi nhà hướng ra phố Nguyễn Thái Học để thuận lợi cho việc buôn bán. Trong khi đó, mặt sau của ngôi nhà thông ra phía bờ sông, trên phố Bạch Đằng. Mục đích là để giúp việc nhập hàng hóa từ cảng trở nên dễ dàng hơn.

Mặt trước nhà cổ Tấn Ký

Mặt trước nhà cổ Tấn Ký (Ảnh sưu tầm)

Gỗ là nguyên liệu chính được các vị chủ nhà nơi đây sử dụng làm cột và các thanh xà. Kết cấu theo kiểu “chồng rường giã thủ” gồm có 2 thanh ngang chồng lên nhau, tượng trưng cho thiên – nhân. Cùng với đó là 5 thanh dọc giống như 5 ngón tay, tượng trưng cho ngũ hành, mang tới sự hài hoà giữa con người và thiên nhiên. Hầu hết gỗ đều là các loại quý hoặc rắn chắc, có tuổi thọ lâu. Có lẽ vì vậy mà căn nhà vẫn trường tồn với những năm tháng thăng trầm của lịch sử.

Ngoài ra, có rất nhiều chi tiết trong căn nhà sử dụng đá và gạch lát. Chủ yếu là sàn, ngoại thất, tường,… Các nguyên liệu này được mang đến từ Bát Tràng, Thanh Hóa, Non Nước. Sàn đá của căn nhà được đánh giá là rất bền. Sự kết hợp này khiến cho căn nhà mát mẻ vào mùa hè, còn mùa đông thì ấm áp.

Hệ sàn đá của căn nhà rất bền với thời gian.

Gỗ là nguyên liệu chính trong thiết kế của nhà cổ Tấn Ký

Lối kiến trúc nhà ống ít cửa sổ nên khi vào trong, ta nhận thấy có chút gì đó âm u. Tuy nhiên, nhờ hệ thống chiếu sáng cũng như đặc điểm đã nói ở trên mà du khách không cảm thấy quá ngột ngạt, kể cả khi trời nắng nóng. Nơi đón ánh sáng duy nhất trong nhà là một khu vực nhỏ giữa các gian nhà được gọi là “giếng trời”.

Giếng trời tại nhà cổ Tấn Ký

Khu vực “giếng trời” (Ảnh: Trần Việt Anh)

Những họa tiết trạm trổ trên những đồ vật, cột hay xà đều được làm từ đôi bàn tay của những nghệ nhân giỏi nhất của làng mộc Kim Bồng. Chúng đều mang những ý nghĩa, thông điệp và màu sắc của triết học phương Đông.

Nói về kiến trúc của nhà cổ Tấn Ký, các chuyên gia nhận định rằng, nhà cổ là sự kết hợp hài hòa giữa kiến trúc của Việt Nam, Trung Hoa và Nhật Bản.

Một điểm độc đáo của căn nhà là nó có một gian hàng bày bán các đồ lưu niệm cho du khách ghé thăm. Ngoài ra, vị chủ nhà còn dành riêng một không gian để du khách khắp nơi trên thế giới để lại card visit cũng như các món quà mà du khách ghé thăm gửi tặng cho gia đình.

Giá trị lịch sử của nhà cổ Tấn Ký

Ngôi nhà được xây dựng từ năm 1741. Tính đến nay, nơi đây đã có tới 7 thế hệ nhà họ Lê sinh sống. Cái tên Tấn Ký có từ đời thứ 2. Các cụ lấy tên này để kinh doanh, buôn bán nông sản.

Nhà cổ Tấn Ký là nơi lưu giữ hàng chục hiện vật có giá trị lịch sử to lớn.

Đặc biệt là các hoành phi, liễn đối, trong đó có nhiều bức tuyệt đẹp như: “Tích đức lưu tôn” (dạy bảo con cháu giữ đức tốt cho thế hệ sau); “Tâm thường thái” (giữ tâm luôn yên tĩnh).

Bên trong nhà cổ Tấn Ký

Bước vào sâu bên trong, bạn sẽ thấy không gian trưng bày các cổ vật và thuyền buồm, biểu tượng của giao thương nói chung và thương cảng Hội An nói riêng.

Nhà cổ Tấn Ký từng hứng chịu những trận lụt lịch sử, trong đó là đỉnh điểm năm 1964. Nước ngập cao tới trần tầng 1. Vậy mà sau những lần đó, ngôi nhà vẫn tồn tại như thách thức với thời gian.

Ngôi nhà còn lưu giữ một số liễn đối “Bách Điểu” được giới khảo cổ coi là độc nhất vô nhị ở Việt Nam, với 100 nét như những con chim cất cánh.

Bên trong nhà cổ Tấn Ký

Trong cổ vật ở nhà cổ Tấn Ký có chiếc “Chén Khổng Tử”, báu vật vô giá gắn với tích xưa về Khổng Tử, khuyên con người phải biết kiềm chế hành vi, giữ mình ở trạng thái trung hòa, không thái quá.

Trong ngôi nhà còn có bản trích dịch Văn bia tại mộ ông Lê Tấn Ký, người thành lập Hiệu buôn Tấn Ký. Văn bia tóm lượt câu chuyện lay động lòng người về cậu bé Công mồ côi nhờ ý chí tự lập mà trở thành người có danh vọng, thương yêu, giúp đỡ người nghèo, được nhân dân trong vùng quý mến.

Bình gốm cổ, bàn ủi con gà làm bằng đồng… cũng được trưng bày trong nhà.

Dạo qua một vòng ngôi nhà của lịch sử, ta như nghe được tiếng của vẻ đẹp từ xưa xa vọng về. Để từ đó mà biết được rằng, những nét đẹp đó của nhà cổ Tấn Ký, không bắt nguồn bởi sự giàu sang hay kiến trúc đặc biệt. Mà bởi những nốt thăng, nốt trầm của thời gian.

Bình Luận